Uw nieuwe koninkrijk kome IX: Strompelend naar de finish

door MN op 23/06/2010

in Haagse vierkante kilometer, Varia

Post image for Uw nieuwe koninkrijk kome IX: Strompelend naar de finish

Het begint er verdraaid veel op te lijken dat de herstructurering van de Nederlandse Antillen, een onderwerp waarvoor in 1993 een aparte politieke partij werd opgericht, nu toch echt een reële mogelijkheid aan het worden is. In de afgelopen maanden (mijn vorige bijdrage aan deze serie verscheen ruim twee maanden geleden) is er aan weerszijden van de oceaan de nodige voortgang geboekt in het demonteren van de Antillen. Aan Nederland zal het in elk geval niet liggen: de demissionaire status van de eerstverantwoordelijke bewindspersoon, mevrouw Bijleveld, staat er niet aan in de weg dat zij bevordert dat de wetsvoorstellen worden bekrachtigd. De Eerste Kamer heeft inmiddels ingestemd met de zogenoemde consensusrijkswetten (rijkswetgeving over onderwerpen tot regeling waarvan de landen weliswaar zelf bevoegd zijn, maar die omwille van de rechtseenheid en efficiëntie gezamenlijk worden geregeld) en de Nederlandse wetten die de integratie van de BES-eilanden in Nederland regelen.

Een tweede onderdeel van de wetgevingsoperatie betreft de vaststelling van de rijkswet tot wijziging van het Statuut en rijkswetten ten behoeve van de nieuwe status van Curaçao en Sint Maarten. De Nota naar Aanleiding van het verslag is zeer recent in het postvakje van de Eerste Kamer gelegd. Indien de Kamer meent dat de gestelde vragen zijn beantwoord, vindt plenaire behandeling plaats op 6 juli – maar ontwikkelingen op Curaçao kunnen roet in het eten gooien.

Ook overzee moet namelijk het nodige gebeuren om de transitie mogelijk te maken. Het interessantst is de vaststelling van nieuwe grondwetten (Staatsregelingen) voor Curaçao en Sint Maarten. LD wees er eerder al op dat de ontwerp-Staatsregelingen interessante varianten op het rechterlijk toetsingsrecht bevatten. Voor de procedure van aanvaarding van deze Staatsregelingen wordt geanticipeerd op de Statuutswijziging. Het Statuut gaat dadelijk in art. 60a bepalen dat de eilandsraden van nieuwe landen i.s.n. een ontwerp-Staatsregeling moeten aanvaarden met tweederde meerderheid. Mocht de meerderheid kleiner zijn dan moet de eilandsraad/parlement-to-be worden ontbonden en een tweede lezing worden gehouden. In tweede lezing volstaat een eenvoudige meerderheid. Op grond van de Eilandenregeling Nederlandse Antillen was tussentijdse ontbinding tot voor kort niet mogelijk. Een recente wijziging van de ERNA heeft de mogelijkheid daartoe ingelast.
In het afgelopen weekeinde heeft de Curaçaosche eilandsraad een marathonvergadering over de ontwerp-Staatsregeling gehouden. Het ontwerp is uiteindelijk aanvaard, maar niet met de vereiste tweederde meerderheid. Tussentijdse ontbinding is nu onvermijdelijk geworden. De voorzitter van de vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken uit de Eerste Kamer, mevrouw Linthorst, heeft tegen het Antilliaans Dagblad gezegd dat de Eerste Kamer er vanwege de vertraging op Curaçao naar neigt de behandeling van de Statuutswijziging over het zomerreces heen te tillen.
Een ander probleem is Bonaire, dat nog steeds van plan is een referendum te houden. Een eerdere referendumverordening werd door de Gouverneur in strijd met het koninkrijksbelang en het volkenrecht geoordeeld. In het aangepaste ontwerp voor een nieuwe referendumverordening wordt als referendumdatum 3 september 2010 genoemd. Het Bonairiaanse referendum, de noodzakelijke eilandsraadsverkiezingen op Curaçao en het mogelijke uitstel van de behandeling van de Statuutswijziging door de Eerste Kamer maken het uiterst kwestieus of de streefdatum van 10 oktober 2010 als start voor de nieuwe verhoudingen gehaald kan worden.

Er staat evenwel nog meer op stapel. Ook de eilandsraad van Sint Maarten moet nog instemmen met de aan hem voorgelegde ontwerp-Staatsregeling. Als de meerderheid op Sint Maarten, net als op Curaçao, kleiner is dan twee derde van het aantal uitgebrachte stemmen zal ook deze eilandsraad moeten worden ontbonden. Ten slotte moeten de landswetgevers van zowel de Antillen als Aruba de wijziging van het Statuut nog accepteren. Als de parlementaire meerderheden in beide landen kleiner dan tweederde zijn, is een tweede lezing noodzakelijk. Van tussentijdse ontbinding is in dit geval geen sprake.

Het einde is in zicht, maar we zijn er nog niet.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 MN 24/06/2010 om 17:54

Niet alleen de ontbinding van de Curaçaosche eilandsraad, maar ook onduidelijkheid over de uitvoering van een motie zijn voor de Eerste Kamer mogelijk aanleiding behandeling van de rijkswetten over de zomer heen te tillen. Klik in de post op de naam van mw. Linthorst om een radio-interview te beluisteren waaruit ze een en ander toelicht.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: