Vreemdelingenkamer geeft materieel wetgevingsbevel

door GB op 22/12/2016

in Rechtspraak

Post image for Vreemdelingenkamer geeft materieel wetgevingsbevel

Daags na de aankondiging van zijn vertrek geeft de spelverdeler van het bestuursrecht, de voorzitter van de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State, de wetgever nog wat huiswerk mee voor onder de kerstboom. De kwestie betreft de vraag of hoger beroep in het vreemdelingenrecht schorsende werking moet hebben; of een asielzoeker niet mag worden uitgezet zolang zijn hoger beroep nog loopt. Om te voorkomen dat hoger beroep alleen wordt ingesteld om uitzetting te voorkomen, bepaalde de wetgever dat hoger beroep geen schorsende werking heeft. Wel kan iedereen wiens zaak nog onder de rechter is als hij de datum voor zijn uitzetting ontvangt, om een zogenaamde ‘voorlopige voorziening’ verzoeken dat de uitzetting wordt opgeschort. Een dergelijke voorziening wordt toegewezen, als een zaak niet volstrekt kansloos is.

Met deze regeling heeft het Hof in Straatsburg al een tijdje problemen. Wie een niet-onzinnige claim heeft dat hem in het land van herkomst onmenselijke behandeling of zelfs marteling te wachten staat, mag van EHRM pas worden uitgezet als echt iedereen er goed naar gekeken heeft. Zorgvuldigheid boven alles. In deze redenering moet ook het hoger beroep bij de Nederlandse Afdeling bestuursrechtspraak automatisch schorsende werking hebben. Zo lang het dat niet heeft, voegde het EHRM er onlangs aan toe, hoeft een vreemdeling die iets te klagen heeft onder artikel 3 EVRM niet eerst langs de Kneuterdijk, maar is hij meteen welkom in Straatsburg.

In plaats van het EHRM veel succes te wensen bij hun pogingen niet onder de enorme zaakslast te bezwijken, heeft de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak eergisteren beslist dat zijn Afdeling meer nog dan voorheen verzoeken om een voorlopige voorziening zal gaan toewijzen. Ongetwijfeld in de hoop door het EHRM weer van de lijst irrelevante instanties geschrapt te worden. Maar de werkelijke oplossing voor het probleem lag en ligt nog altijd op de weg van de wetgever, aldus Polak. De bewoordingen waarmee de wetgever tot actie wordt aangezet, zijn zo weinig omfloerst dat van een materieel wetgevingsbevel sprake is: zonder formeel te bevelen, spreekt de rechter dwingend uit dat er nieuwe regels moeten komen. Het is dus aan de formele wetgever om het mensenrechtelijke been snel bij te trekken.

Staatsrechtelijk valt aan dit wetgevingsbevel één dingetje op. De kernoverweging waarmee de Afdeling druk zet op de wetgever is deze:

Het gaat vooralsnog de rechtsvormende taak van de Afdeling en haar voorzieningenrechter te buiten om, in afwijking van de door de wetgever gemaakte keuzes, aan het hoger beroep bij de Afdeling in asielzaken van rechtswege schorsende werking toe te kennen.

Meestal dreigt een rechter met rechtsvorming als het ‘vooralsnog’ onwenselijk is dat een rechter een politieke keuze maakt, maar die onwenselijkheid na verloop van tijd niet meer zal opwegen tegen de laksheid van de regelgever. De rechtsvorming waar de Afdeling hier nu mee dreigt, is echter meer dan onwenselijk. Hij is volgens mij onmogelijk. Net zoals een strafkamer die meent dat iets volgens een verdrag strafbaar moet zijn niet op een gegeven moment het legaliteitsbeginsel mag gaan doorbreken als hij vindt dat het wel lang genoeg geduurd heeft, zo beschikt een rechter niet over de mogelijkheden om een bepaald rechtsmiddel ‘van rechtswege schorsende werking toe te kennen.’ Dat valt eenvoudig buiten de zogenaamde absolute grenzen van de rechtsvormende taak van de rechter.

De Afdeling dreigt aldus met iets wat ze staatsrechtelijk nooit waar kunnen maken. Maar een verstandige wetgever die weet wat de Afdeling allemaal wel waar kan maken, doet er alsnog goed aan om de schorsende werking van het hoger beroep toch zo snel mogelijk in te voeren.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 Harry Melkman 27/12/2016 om 22:16

Geerten,

Prima geformuleerd.
Al eerder had ik al moeite met de mate waarin Jim Polak zich aan de omvang van zijn denkraam vertilt.

Harry Melkman

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: