Waarom Duivesteijn niet in de Eerste Kamer zit

door MN op 08/06/2011

in Haagse vierkante kilometer

Adri Duivesteijn gaf in de Volkskrant van 7 juni een voorzetje voor nóg een parlementaire enquête door de Eerste Kamer. In een ingezonden brief vraagt hij zich af waarom hij eigenlijk niet in de Eerste Kamer zit. Hij stond bij de verkiezingen voor die kamer van 23 mei op een twaalfde plaats op de PvdA-lijst. Afgaande op de uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen van enkele maanden terug zouden de sociaaldemocraten 14 zetels krijgen. Volgens de wethouder te Almere brachten Limburgse, Gelderse, Friese en Drentse statenleden hun stem uit op lokaal bekende kandidaten. De nummers 13, 14 en 15 op de lijst werden met voorkeurstemmen gekozen. Voor Duivesteijn zat er daarom geen kamerzetel meer in.

In een nogal verongelijkt en vilein betoog (statenleden hebben in achterkamertjes het PvdA-congres getrotseerd en dat lijkt op PVV’ers die ook op onderbuikgevoelens koersen) hekelt Duivesteijn het regionalisme van de voorkeursstem en de weigerachtigheid van het partijbestuur om de dolerenden tot de orde te roepen. Dat is een kwalijke zaak want “de PvdA zou niet mogen functioneren in verschillende werkelijkheden, met onwaarachtige uitkomsten”. Vervolgens trekt hij de integriteit van de met voorkeurstemmen gekozen kamerleden in twijfel: “Is het geloofwaardig dat zij die de ‘deugdelijkheid van de wet’ moeten gaan controleren zelf contractbreuk plegen?” Uiteindelijk mondt Duivesteijns gemopper uit in een oproep tot een open debat en het respecteren van partijbesluiten.

Duivesteijn verdient weerspraak, en inhoudelijker dan alleen de dooddoener dat congressen geen straaljagers kopen. Zijn appèl op de door kandidaten ondertekende verklaring dat afstand wordt gedaan van de zetel snijdt geen hout. Aan het onderuithalen van de contractbreuk-stelling is staatsrechtelijk nauwelijks eer te behalen. Volksvertegenwoordigers hebben op grond van hun vrije mandaat het volste recht, zo niet de plicht eigen afwegingen te maken bij het uitbrengen van hun stem. De jijbak-suggestie dat kamerleden die zich aan zulke afspraken niet houden ongeschikt zijn voor hun ambt, krijgt Duivesteijn als een boemerang in zijn gezicht. Zou hij een eed of belofte van trouw aan de Grondwet hebben afgelegd, afgelopen dinsdag, dan zou hij evident hebben gelogen. Duivesteijns afwezigheid is een verrijking voor de Eerste Kamer.

{ 4 reacties… read them below or add one }

1 Filip S. 08/06/2011 om 20:23

Vooropgesteld dat het stukje van Duyvestein inderdaad vilein en rancuneus overkwam, maar de kritiek in dit stuk deel ik niet.

Staatsrechterlijk gezien heeft MN echter volkomen gelijk en Duyvestein erkent dat in zijn artikel ook volmondig.

Wat dan overblijft is de afspraken die gemaakt zijn tussen het partijbestuur en de afzonderlijke statenleden. Juridisch is die afspraak dan niet afdwingbaar, maar het zegt wel wat over de stand van de partij dat een dergelijk herenakkoord niet nagekomen wordt.

Durfden de individuele statenleden niet op te komen tegen het centrale partijbestuur en zetten dus schoorvoetend hun handtekening onder het akkoord ? Stelde het partijbestuur zich als boeman op ? Vonden de statenleden hun regionale vertegenwoordiging niet goed weerspiegeld in de door het congres opgestelde kandidatenlijst ?

Staatsrechterlijk dus inderdaad geen kwestie, maar politiek wel.

2 MN 09/06/2011 om 07:23

Volgens mij valt het ook politiek wel mee. Afspraken als binnen de PvdA zijn doodgewoon (helaas). Van waterschappen tot de Staten-Generaal: de meeste kandidaten wordt gevraagd te verklaren dat ze hun zetel zullen afstaan in geval van conflict. Ook de afspraak afstand te doen van een zetel bij niet door de partij geaccordeerde voorkeursacties is niet ongebruikelijk. Het is niet de vraag of statenleden niet op durfden te komen tegen het partijbestuur: dat heeft geen enkele zin. Wie tevoren kenbaar maakt zich niet aan zulke afspraken gebonden te achten, kan fluiten naar zijn plek op de lijst. Partijen weten uiteraard dat zulke overeenkomsten vlekken op papier zijn, maar volharden in deze praktijk. In het gros van de gevallen houden kandidaten zich aan de afspraken. Soms doet men dat niet, en dat heb je dan te nemen – ook dat gebeurt meestal. Om daar, zoals Duivesteijn doet, een failliet van de partijdemocratie uit af te leiden is een zwaktebod. Veeleer is het een aanwijzing dat het partijbestuur onvoldoende voeling heeft met wat er onder de leden leeft. Als het niet lukt om het PvdA-smaldeel in een electoraat van 566 Statenleden op één lijn te krijgen, dan is er hoogstwaarschijnlijk het een en ander mis gegaan in de voorbereiding, niet in de uitvoering.

3 MD 09/06/2011 om 09:55

Ik vind het sowieso opmerkelijk dat dit soort kritiek niet binnenskamers gehouden wordt. Juist van degene die kennelijk zoveel waarde hecht aan de partij en haar goede naam zou ik verwachten dat het intern oplost. In een landelijke krant gaan klagen over de eigen partijleden is niet chic en levert de partij in mijn ogen niets dan schade op. Zeker wanneer de klager in kwestie een volstrekt zichtbaar eigen belang heeft bij hetgeen waarover hij klaagt.

En verder: Ik vind het eigenlijk wel goed dat partijen niet zoveel overwicht op ‘hun’ vertegenwoordigers hebben, dat die zich allemaal genoodzaakt voelen de centrale directieven strikt na te leven. Laten we hopen dat de trend zich inderdaad doorzet. Dat zou de Eerste Kamerverkiezingen weer een beetje spannender maken en meer het karakter van verkiezingen geven.

4 Filip S. 09/06/2011 om 10:52

@ MN

U geeft zelf al aan dat het partijbestuur weinig voeling had met wat er onder de leden leeft. Klaarblijkelijk dus een kloof tussen regionalisme en centralisme. Politiek gezien dus wel interessant om te zien of het partijbestuur daar toch bepaalde conclusies uit trekt.

MD tekent daar overigens terecht bij aan dat het D. had gesierd zijn kritiek binnenskamers te uiten. Dan hadden de gewraakte kamerleden wellicht ook intern hun kritiek kunnen spuien. Klaarblijkelijk werkt interne partijdemocratie niet meer zo lekker als het water aan de lippen staat van een partij (zie ook weer de kritiek van Van Hulten vandaag)

Reactie achterlaten

{ 3 trackbacks }

Vorige post:

Volgende post: