Weglopen Geert

door GB op 30/03/2009

in Haagse vierkante kilometer

Vorige week hadden we natuurlijk de actie van Geert – ik ben niet boos, ik ben woest – Wilders. Er is al veel over geschreven, maar om deze actie in het collectieve geheugen te prenten:

Het is interessant om te zien hoe zo’n actie nu precies ontvangen wordt. Wilders virtuele zetelaantal in de peilingen is daarbinnen nog het minst van belang, omdat dat een hoax van Maurice de Hond is. Interessant is om te zien hoe het in de ‘inner circle’ geland is: mediacommentaren en columns e.d.

Lees verder

De eerste reflex: wanneer is het eerder gebeurd? Bij gebrek aan veel uitgewerkt staatsrecht grijpen we graag terug op de normatieve kracht van het verleden. De oogst: Syp Wynia zaterdagochtend op Radio 1 zei dat de SGP vroeger wel eens wegliep als de dood van paus Pius de zoveelste herdacht werd in het parlement. Moraal: weglopen is net zo onzinnig als anti-papisme. Tweede voorbeeld: weglopen van iedereen wanneer Hans Janmaat aan het woord kwam. Moraal: Wilders doet eigenlijk wat men destijds ook deed. Als het nu niet goed is, was het misschien destijds ook niet. Of andersom: het is goed als wij wegloopt, dan hoeven wij niet met z’n allen te vertrekken. Deze moraal is echter problematisch, omdat hij slecht uitkomt. Voorbeeld is dus wellicht onbruikbaar. Derde voorbeeld: het weglopen van Oud in 1955, zoals De Pers deed. In 1955 verliet deze grootheid het parlement, omdat hij het gevoel had er ‘voor spek en bonen bij te zitten’.

En dát voorbeeld is weer wel geschikt om te zeggen dat je het eigenlijk wel een terechte actie vindt, van Geert. De parallel lijkt me echter onjuist en onzorgvuldig. In het rapport over de parlementaire zelfreflectie is een zinvol onderscheid gemaakt tussen de acting for-representatie en de standing-for representatie. Het eerste beoogt om fijne dingen te de doen voor de mensen in het land het tweede beoogt politieke verschillen bloot te leggen. Het eerste is een motie waarmee iets met de jeugdwerkloosheid bereikt wordt, het tweede is een motie die zeker weten wordt afgewezen maar waarmee wel duidelijk is gemaakt dat jouw moties worden afgewezen.

P.J. Oud stond voor een klassieke acting for -representatie, waarbij het parlementaire debat gediend is met zoveel mogelijk vrijheid. Hij was ook dualistisch in de echte zin van het woord, waarbij een politiek leider in de Tweede Kamer dient te zitten. Botte coalitiepolitiek botst met beide uitgangspunten, en dan hangt het eigenlijk van je temperament af hoe vaak je woest de vergaderzaal verlaat. Geert Wilders lijkt zich echter vooral binnen de standing for-representatie te bewegen: zoveel mogelijk lawaai maken om de verschillen met de bestaande politiek duidelijk te maken. Weglopen past daar prima in, zij het dat je het niet te vaak moet doen. Zijn betoog dat hij naar het debat was gekomen om de kamer van zijn mooie plannen te overtuigen is daarmee hypocriet. Dat kwam Geert helemaal niet doen. Geert kwam veel herrie maken, maar bedacht een list om nog meer herrie te maken.

Dat blijkt ook als je het betoog op de site van de PVV leest. Zie hier een voorbeeld uit de constructieve tekst van Wilders:

Ik zou zeggen: stop met de Vogelaarwijken en de kunst- en milieusubsidies. Stop met de klimaat-waanzin en de gratis inburgeringcursussen. Stop met de massa-immigratie en voer het rekeningrijden niet in. Stop met de missie in Afghanistan en het binnenlaten van honderdduizenden Polen, Bulgaren en Roemenen. Laat die JSF het rambam krijgen, draai onmiddellijk het generaal pardon terug en snij in die linkse staatsomroep. Stop met de ontwikkelingshulp en de miljardenstroom richting Brussel. En pak de bobo’s aan die de baas zijn van de provincies, de commissarissen van de Koningin die bijbanen verzamelen alsof het voetbalplaatjes van Albert Heijn zijn, en ondertussen smijten met ons geld. En doe ook eens dit. Draai nou gewoon dit telefoonnummer. (Schrijft u maar even mee.) Heeft u een pen? 00-58 (212) 806 31.11. Nog een keer: 00-58 (212) 806 31.11. Heeft u dat? Dat is het telefoonnummer van het paleis van president Chavez in Venezuela. Hij wil de Antillen graag hebben en wij willen er graag van af. Ik zou zeggen: maak een goeie deal met hem. Strik er om heen en weg er mee.

Wie wilde hier nu theater gaan maken? Kortom, het ene circuspaard verwijt het andere circuspaard dat hij zich niet meer als paard gedraagt. Daar past Oud niet tussen.

De tweede reflex was toch vooral de collectieve afwijzing: ‘een democraat loopt nooit weg uit een debat.’ Die reactie lijkt mij terecht, voor zover het zich keert tegen het afwijzen van de parlementaire democratie als zodanig. Een parlementarier die zich keert tegen het systeem zelf, dreigt echt gevaarlijk te worden. Of dat nu helemaal het geval was, kan ik nog niet beoordelen.

De derde reflex was: het is allemaal een vooropgezet spelletje was van Geert. Alsof dat de zaak verandert, maar toch is het wel aardig om te weten. Het dragende argument daarvoor is: er stonden al camera’s te draaien op de gang. Kortom, de media waren al ingeseind. Vandaag maakt Peter Middendorp in De Pers gehakt van dit argument: natuurlijk draaiden de camera’s. Zoveel is er niet voor nodig om een camera te laten draaien. Middendorp leest er dan ook een reflex in van media die zich met de zittende macht identiciferen en dus Geert Wilders op quasi neutrale gronden in diskrediet willen brengen. Dat gaat wel wat ver. Want er is nog een andere detail dat de spontaniteit van de actie in twijfel trekt. Meteen na de mededeling van Wilders dat zijn fractie zal vertrekken marcheren Brinkman en Agema dwars door de zaal naar de meest ver gelegen uitgang van de plenaire zaal. Wilders wil volgen maar wordt ontregeld door Halsema. Hij en zijn kornuiten staan dan eerst een beetje bedremmeld in het gangpad en druipen vervolgens af via de uitgang die het dichtste bij ligt. Waar inderdaad inmiddels camera’s draaien.

Maar het script was kennelijk nog grootser.

Vorige post:

Volgende post: