Welke coalitie geeft een perspectief aan provincies als bestuurslaag?

door Ingezonden op 06/04/2017

in Decentralisatie

Post image for Welke coalitie geeft een perspectief aan provincies als bestuurslaag?

De onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks over de vorming van een nieuw kabinet zijn inmiddels ruim twee weken aan de gang. Grote vraag is hierbij natuurlijk hoe deze onderhandelingen precies verlopen en welke dossiers op tafel liggen. Al in de aanloop naar de verkiezingen werd duidelijk dat provincies zich in de verschillende politieke debatten genegeerd voelen: per provincie en regio zijn er kwesties die op dit niveau van het openbaar bestuur leven, maar vervolgens maar zelden aan de orde komen. De toekomst van de provincie binnen de bestuurlijke hoofdstructuur – waar ik al eerder over publiceerde – hoort hier ook bij. Sinds het laatste voorstel tot het omvormen van provincies tot landsdelen met een gesloten huishouding in de ijskast is gezet, is het oorverdovend stil rond de positie van deze bestuurslaag. Bij welke coalitie is de kans nu eigenlijk aanwezig dat er een perspectief wordt geboden aan de provincies als bestuurslaag?

Bij het bekijken van de verschillende verkiezingsprogramma’s valt direct op dat veel politieke partijen in zijn geheel geen standpunten hebben geformuleerd over de provincie als bestuurslaag. Zo komt het niet terug in het één pagina tellende verkiezingsprogramma van de PVV, maar dat is niet geheel een verrassing. Ook andere politieke partijen als VVD, CDA, PvdA, GroenLinks, PvdD, ChristenUnie, SP en het nieuwe Forum voor Democratie (FVD) vermelden echter niets over de provincie als bestuurslaag. Wel wordt door een aantal van hen in algemene zin iets gezegd over de werking van de Nederlandse bestuurlijke hoofdstructuur. Zo streven VVD en FVD voor een kleine efficiënte overheid waarbij bestuurslagen elkaar niet te veel in de weg zitten en voegt FVD daar nog aan toe dat het huidige bestuurlijk systeem van Thorbecke achterhaald is. In veel verkiezingsprogramma’s komt daarentegen wel één belangrijke overkoepelende ambitie duidelijk naar voren: het versterken van de regio. Hoe dit concreet moet worden aangepakt, wat deze regio nu precies is en wat de precieze gevolgen voor de provincie als bestuurslaag daarbij zijn, wordt alleen niet duidelijk.

Gelukkig zijn er ook politieke partijen als D66, 50PLUS, DENK en SGP die wél richting de verkiezingen standpunten hebben geformuleerd ten aanzien van de provincie als bestuurslaag. Hoewel D66 in het verkiezingsprogramma hier niets over zegt, hebben zij in de aanloop naar de verkiezingen de Startvisie Regionale Democratie & Bestuur gelanceerd. Hierin wordt gepleit voor een ‘vorm van integraal regionaal openbaar bestuur’. Dit betekent dat op termijn Nederland nog slechts twee bestuurslagen zal kennen: Rijk en regio’s. Provincies en gemeenten zouden dan in elkaar moeten schuiven. Een idee dat erg lijkt op het voorstel uit de jaren ’90 van de vorige eeuw om stadsprovincies in te richten. Ook 50PLUS ziet een toekomst voor zich met twee bestuurslagen: de provincie wordt afgeschaft en de provinciale bevoegdheden worden verdeeld tussen Rijk en gemeenten. Wel wil de partij zogezegd de grenzen, eigenheid, cultuur en namen van de provincies behouden. Tot slot spreken DENK en SGP zich juist uit vóór het handhaven van het huidige aantal provincies. Gedwongen schaalvergroting van provincies zien deze partijen niet zitten.

Geconcludeerd kan worden dat de noodzaak en urgentie van een sterk en slagvaardig regionaal bestuur is doorgedrongen bij veel politieke partijen. Tegelijkertijd hebben de meeste politieke partijen geen visie op of standpunten geformuleerd over de bestuurlijke hoofdstructuur en de toekomst van de provincie als bestuurslaag. In een nieuw aan te treden kabinet zal het met name van beoogd coalitiepartner D66 afhangen of de komende vier jaar wél nieuwe voorstellen voor een bestuurlijke reorganisatie zullen worden gedaan. De plannen van D66 betekenen voor provincies echter meer een ondergang dan een perspectief. Al met al een weinig florissante toekomst voor de provincie als bestuurslaag.

Richard van Oevelen

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: