What did you do in the war daddy?

door JU op 04/07/2012

in Buitenland, Grondrechten, Rechtspraak

Post image for What did you do in the war daddy?

Druk, druk, druk. Iedereen heeft het druk. Ook in Straatsburg. Dus, vinden ze in Brighton, moeten ze daar afblijven van zaken waarvoor ze niet bedoeld zijn. Het kiesrecht bijvoorbeeld, roepen ze in Londen. De uitzetting van vreemdelingen, aldus Londen en Den Haag. Omstandigheden in detentiecentra, vinden ze in Warschau, Athene en Brussel. Kruisjes in klaslokalen. In Rome gaat de ristretto al door de lucht als ze er aan denken. Om over te lange rechterlijke procedures maar te zwijgen.

In Moskou hebben ze ook een waslijst. De reactie van het Hof op de klacht van ene Konstantin Markin staat bovenaan. Die valt op tussen de doorsnee Russische klagers. Hij is een alleenstaande militair die een paar jaar ouderschapsverlof wil om voor zijn jonge kinderen te zorgen. Mensenrecht? Nee natuurlijk niet, vinden ze in Moskou. En daar kunnen ze het weten. Trouwens, volgens de Russen had het Hof nooit aan de zaak moeten beginnen. Markin had na het indienen van zijn klacht in Straatsburg van de Russische overheid al een zak geld voor een leuke vakantie op de Malediven gekregen. Hoezo slachtoffer? Hadden ze het daar in Straatsburg nou zo druk of hoe zit het?

Zeker. Toch ziet het Hof een schending. Ouderschapsverlof hoef je militairen niet te geven. Maar àls je ’t doet, dan niet alleen aan vrouwen. En al helemaal niet als burgervaders wel vrijaf krijgen. Hoe voorzichtig het EHRM ook is – ‘in sommige gevallen is denkbaar dat voor het leger andere regels gelden’ – om de conclusie dat ze stereotiep denken daar in de Oeral, kan het niet heen. Da’s ook lastig als je leest waarom het verschil in behandeling volgens het Russische constitutionele hof terecht is: ‘vrouwen zijn essentieel voor de opvoeding, mannen voor de gevechtskracht van het leger’. Lijkt wel alsof ze daar ook door Kees van der Staaij worden gedoogd.

Hoe zorgvuldig gemotiveerd ook, van de uitspraak van het EHRM kun je van alles vinden. Dat het een goede zaak is dat het Hof hier iets van zegt. Dat het Hof zijn mond moet houden. Dat de man inderdaad geen rol te spelen heeft bij de opvoeding. Uit eigen ervaring valt te melden dat men er op Nederlandse consultatiebureaus soms ook zo over denkt. Onder het motto ‘De Vader – Ook Best Belangrijk’ wordt deze tijdens de thema-avond ‘Voor Het Eerst Ouder’ ingepeperd dat zijn relevantie vooral is dat het kind ziet dat er liefde is tussen de ouders. Punt. Het EHRM moet dus niet zeuren.

Wat we ook van de beslissing van het Hof vinden, een paar dingen valt op.

In eerste aanleg zegt het Hof niet alleen dat Rusland Markin discrimineert, maar ook dat het probleem in de wet zit en dat die wet beter veranderd kan worden. De Russen beklagen zich daarover bij de Grote Kamer. Wie is het Hof dat het dit zeggen mag? Een wet intrekken of veranderen, dat is een zaak van de staat zelf, niet van het EHRM.

Voer voor critici? Het EHRM dat een ‘bevel tot wetgeving’ geeft? Nee, hoogstens een suggestie. Rusland weet nu, dat als het de wet niet aanpast, het de kans loopt op meer veroordelingen in Straatsburg. Het probleem, zegt het Hof gewoon, beperkt zich niet tot de specifieke zaak van Markin. Wie de uitspraak goed leest, haalt dat er ook wel uit zonder die toevoeging, maar het Hof betwijfelt kennelijk of ze daar in Moskou alle overwegingen goed lezen. Is, gelet op de Russische naleving van het EVRM, best wat bij voor te stellen. Nog even voor Leidse collegae Encyclopedie van het recht: het Hof verklaart de wet niet ongeldig en stelt de wet ook niet buiten werking. Die bevoegdheid heeft het niet, en het doet ook niet net alsof het die bevoegdheid heeft.

Toch durft de Grote Kamer geen antwoord te geven op de Russische bezwaren. Zij is net zo kritisch over de wet zelf als men in eerste aanleg was, maar nogmaals expliciet herhalen dat Rusland de wet beter kan aanpassen doet ze niet. Zeggen dat de suggestie in eerste aanleg beter achterwege had kunnen blijven trouwens ook niet. Wel doet de Grote Kamer iets dat men in eerste aanleg dan weer niet durfde te doen. Waar Markin het aanvankelijk moest doen met de enkele constatering dat hij gelijk heeft,  krijgt hij van de Grote Kamer schadevergoeding voor immateriële schade. Zoals gezegd had hij al een fijne zak geld van de Russische overheid gekregen Het gaat dus niet om vergoeding van materiële schade, maar om vergoeding van de psychische schade dat hij ongelijk is behandeld. Waarom hij die krijgt zegt de Grote Kamer niet. Men zegt alleen maar dat applicant must have suffered distress and frustration as a result of the discrimination en die schade moet gecompenseerd worden. ’s Logisch.

Daarmee kun je het eens of oneens zijn. Of we altijd een zak geld moeten krijgen van de overheid als die ons ongelijk heeft behandeld, daar valt nog wel wat op af te dingen. Feit is dat de Grote Kamer van het Hof het dus kennelijk wel vindt.

Nu zeggen onze eigen rechters in Nederland meestal dat als een wet discrimineert, het aan de wetgever is om daar iets aan te doen. Daarmee moet je het als klager dan doen. Tot dusver gingen we er in Nederland altijd vanuit dat dat genoeg was. Het EHRM maakte daar in de zaak Auerbach t. Nederland geen probleem van. De klager moest blij zijn met de mededeling dat hij inderdaad gediscrimineerd werd. Geen zweem van frustratie of stress vanwege de discriminerende regeling. Auerbach haalde zelfs de Hall of Fame van het publiekrecht: de Ars Aequi Jurisprudentiebundel, die elke eerstejaars moet aanschaffen. Vraag is of je als student bij De Slegte nog iets voor die bundel krijgt na het arrest van de Grote Kamer in Markin. Als het Hof klagers van discriminatie zèlf al een zakje geld toekent vanwege hun psychische leed, dan valt nauwelijks te verkopen dat de Nederlandse rechter dat niet hoeft te doen.

{ 4 reacties… read them below or add one }

1 GB 04/07/2012 om 20:40

Ik mis de verantwoording van de foto… 😉

2 JU 05/07/2012 om 08:20

Foto: J. v. D. en N.L. U. 🙂

3 a.zecha 07/07/2012 om 00:57

Partijvertegenwoordigers in staatsfuncties kunnen vanwege het gedateerd verklaren, althans feitelijk de democratische scheiding van de drie staatsmachten niet achten, zich sanctieloos beroepen op de door hun parlementaire collega’s ingevoerde wetten die strijdig zijn met hun nationale grondwet, het EHRM en het EHGR.
Dat kan gebeuren zolang stemgerechtigden er zich met hun kostbare vrijheid niet tegen keren.
a.zecha

4 a.zecha 07/07/2012 om 01:02

Correctie: “het EVRM” i.p.v. het ‘EHRM’.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: