Of toch liever loten?

door GB op 04/03/2017

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Of toch liever loten?

Koning Willem-Alexander vult er zijn feestdis mee en volgens Van Reybrouck is het de democratische weg voorwaarts: niet kiezen maar loten. Als ‘het volk’ zichzelf om feitelijke redenen toch door een afvaardiging moet laten besturen, laat de selectie dan aselect zijn. Geen stelsel zo democratisch is als dat waar de willekeurige burger aan de macht is.

Hoe aanlokkelijk dit idee in theorie ook klinkt, het gaat uiteindelijk om het legitimeren van concrete overheidsbeslissingen. Neemt die toe als wetten niet meer door 150 voorgeselecteerde plucheklevers maar door de buurman en 149 andere ingelote burgers worden vastgesteld? Eerder onderzoek waarschuwde al voor te hoge verwachtingen op dit punt. Juist de burgers die het bestaande systeem het meeste wantrouwen, lijken het minst enthousiast over loten. En onlangs vroeg Frank Hendriks (UvT) aan de 3.500 respondenten in zijn LISS-panel of zij op de avond van 15 maart een bingomolen met balletjes willen zien of toch de vertrouwde schermman met zijn uitslagen uit verre oorden. Het panel gaf een helder antwoord:

Democratie is een grillig ding. Vooral, als je er iets aan probeert te verbeteren.

{ 4 reacties… read them below or add one }

1 LJMB 04/03/2017 om 13:02

Het beste kiesstelsel blijft naar mijn mening single non-transferable vote (SNTV) of limited vote (maar dan met een echt laag aantal stemmen, max. 5 ofzo). En dit alles dan zonder kiesdistricten en met gewogen zetels.

Het is een personenstelsel: personen stellen zich individueel kandidaat en worden individueel gekozen, zodat er geen partijafhankelijkheid is en de gekozenen daadwerkelijk “zonder last” kunnen stemmen.

Het is een meerderheidsstelsel: de 150 kandidaten met de meeste stemmen worden verkozen.

Maar het is ook evenredige vertegenwoordiging: de 150 gekozenen hebben in het parlement niet ieder één stem, maar hebben net zoveel stemmen als ze van hun kiezers ontvangen hebben. Een stem op iemand die toch al verkozen is, is dus niet langer een verspilde stem, maar geeft jouw volksvertegenwoordiger in het parlement extra stemkracht. Evenredige stemverdeling dus.

2 Martin 13/03/2017 om 14:12

Niet eens met mijn voorganger. Dat zou inhouden dat een persoon meer dan de helft van de stemmen zou kunnen vergaren en zo zelf alle macht naar zich toe zou kunnen trekken.
Een systeem met een stem die voorwaardelijk is zou veel netter zijn: ik geef je mijn stem, maar als ik niet blij ben met hoe je me vertegenwoordigt trek ik hem in. Geen grote verkiezingen meer, met partijcampagnes, maar een subtiel spel waarbij het steeds om het overdragen van enkele stemmen gaat. Uiteindelijk betekent dat geleidelijke vernieuwing, een stelsel met meer individuele afwegingen in de besluitvorming en dus meer representativiteit van de besluiten.

3 LJMB 13/03/2017 om 14:59

@Martin. Bij evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten kan ook aan één lijst meer dan de helft van de parlementszetels toegewezen krijgen. Bij een sterke fractiediscipline komt dat ook neer op 1 persoon die de meerderheid van de stemmen in handen heeft. Zo’n absolute meerderheid zie ik in de praktijk bij beide kiessystemen niet zo snel gebeuren, maar onwenselijk is het inderdaad wel. Ik heb zelf als oplossing voor dit probleem bedacht dat iedere kiezer 5 verschillende stemmen mag uitbrengen, zodat de kiezer verplicht wordt om zijn stemmen te spreiden over de kandidaten.

4 Martin Van de Wardt 13/03/2017 om 15:41

Goede oplossing. En als we dan ook de 4 jaar achter ons kunnen laten wordt het nog mooier. Nu nog het anonimiteitsvraagstuk oplossen

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: