Wiens humor?

door GB op 13/10/2010

in Rechtspraak

Het Hof Amsterdam heeft zich weer eens op het glibberige pad van de groepsbelediging begeven. Althans, de strafbaarheid daarvan. Op een of andere webstek was iemand van dik hout planken aan het zagen, en hij meende daarbij kreten als ‘berberapen’ enz. te moeten gebruiken. Het OM zag er een strafbaar feit in, en het Hof nu dus ook. Opvallend is wel dat het Hof er eigenlijk niet in slaagt om nu goed te onderbouwen waarom de uitlating een belediging is. Ik zie het Hof tenminste niet verder komen dan ‘door elk van de tenlastegelegde citaten wordt, naar de verdachte moet hebben geweten, de waardigheid van de desbetreffende groep personen miskend.’  Dat helpt ons ook niet aan meer duidelijkheid. Maar misschien is die er ook niet.

Opvallend is echter vooral dit citaat:

Een op zichzelf grievende uitlating kan haar beledigende karakter verliezen doordat zij dienstig kan zijn aan het maatschappelijk debat of tot de artistieke of humoristische excepties moet worden gerekend. Dit laatste is naar het oordeel van het hof in het geheel niet het geval, waarbij niet terzake doet dat de verdachte de uitlatingen persoonlijk als geestig beschouwt.

Naast de al niet geringe kwesties die de rechter moet beoordelen, trekt het Hof hier dus ook de vraag of iets humoristisch is naar zich toe. Sterker nog, het gevoel van humor van de verdachte doet niet terzake. De raadsheren konden er niet mee lachen, en dan houdt het op.

{ 6 reacties… read them below or add one }

1 WvdB 13/10/2010 om 08:22

Gister, bij het Wilders-proces had ik de hele tijd de indruk dat hetb niet over Wilders’ uitlatingen ging maar over de koran – wie beledigt wie? Als ik nu lees dat ‘berberapen’ strafbaar is, moet ik ook weer denken aan de koran waarin ongelovigen apen etc.worden genoemd. Moet ook niet het reciteren uit de koran strafbaar worden gesteld, of tenminste, door de degenen die eruit reciteren i.c. imams afstand worden genomen van aapachtige-teksten? De koran is geen broodje-aap (dat is mijn gevoel voor humor).

2 PB 13/10/2010 om 08:57

Op naar de Hoge Raad zou ik zeggen.

Ondanks de duidelijke ontoepasbaarheid van dit strafbare feit lijkt het me niet opportuun het artikel geheel uit het wetboek van strafrecht te halen. De boodschap die daarvan uitgaat zal zeer negatief zijn. Dat is ook altijd weer het dilemma. Hoever moet de wetgever gaan in het strafbaar stellen van immoreel handelen. Want wanneer men een strafbaarstelling van immoreel handelen uit het strafrecht trekt, geeft dat de boodschap dat het niet meer immoreel is. En dat wil men natuurlijk ook niet.

Misschien is het daarom beter dit artikel voorlopig eerst te behandelen zoals de smalende godslastering, wanneer degene zelf aangeeft te willen beledigen, is het beledigen.

3 Jos 13/10/2010 om 10:08

De term “berberaap” is zeer specifiek, en daarin schuilt ook de belediging. Het oordeel van de rechter, dat het niet onder de humoristiche excepties valt, geeft dat ook terecht weer. De humor van de raadsheren is daarbij irrelevant, net als die van de veroordeelde.

@WvdB: En als iemand zich beledigd zou voelen bij het horen van deze uitspraak door een imam, zou hij naar de rechter kunnen stappen. Ik zie echter nog wel een gapend gat tussen een generiek “jullie zijn apen” en de term “berberaap”.

@PB: Wat is precies de “ontoepasbaarheid van dit strafbare feit”?

4 GB 13/10/2010 om 10:30

@ Jos

Hoe is de humor-exceptie dan te gebruiken? ‘De context?’ Hoeveel mensen moeten er dan lachen?

Overigens vind ik ook niet dat soort puberaal gescheld onder de humor-exceptie valt. Maar was het wel humor geweest, dan was het geen belediging, lijkt me. Het toetsingsschema voor uitingsdelicten begint er steeds ingewikkelder uit te zien, maar wordt ook steeds moeizamer toe te passen. Heb ik het idee.

5 PB 13/10/2010 om 11:10

@ Jos het gaat om de ontoepasbaarheid van het begrip belediging. Belediging heeft allereerst een subjectieve betekenis. Je voelt je beledigt. Dat leidt ook waarschijnlijk tot een aangifte. Maar dan moet er een objectieve uitleg komen over het feit of iemand de bedoeling had te beledigen, en dat toetsingsschema is steeds ingewikkelder te maken. Zeker wanneer je uitzonderingen maakt voor:
– dienstigheid aan het maatschappelijk debat (is internet geen maatschappelijk debat??)
– artistiek excepties (is het wel toegestaan om een berbers persoon als aap te schilderen??)
– humoristische excepties (is een grap over berberse personen als apen wel toegestaan)

Overigens herinner ik mensen ook aan de term “christenhond” of “gristenhond” zoals de website Geenstijl en anderen het gebruiken. Een kleine google search geeft al aan dat de term ook gebruikt wordt op maroc.nl en Deze betiteling is hetzelfde als berberaap. En het wordt veelvuldig gebruikt. Oorspronkelijk was het ook het woord dat mohammedanen voor christenen gebruikten. Is het beledigend en kwetsend voor christenen? ja. Heeft het ook de bedoeling te beledigen…..?

Dat is nu juist moeilijk te bepalen, en dat komt dicht bij de godslastering, hetgeen in feite het beledigen van god is. Daarom is het onderdeel “beledigen” moeilijk toepasbaar.

6 PB 13/10/2010 om 18:25

Na lezing van de uitspraak kom ik toch tot de conclusie dat als deze meneer niet was veroordeeld, ik niet weet wie nog wel zou moeten worden veroordeeld voor belediging. Dan was het artikel inderdaad een wassen neus.

Het Hof heeft echter ook gezegd:
” Het hof is van oordeel dat de tenlastegelegde uitlatingen op zichzelf beschouwd al beledigend zijn voor moslims en mensen van Turkse afkomst nu zij daarin worden vergeleken met berberapen respectievelijk kakkerlakken, ratten en verkrachters.”

In die zin moet ik toegeven dat mijn benadering niet aansluit bij die van het Hof. Het Hof kijkt met betrekking tot het element belediging allereerst naar het beledigende karakter van de uitlatingen zelf. Is dat het geval dan kijkt zij naar eventueel verzachtende omstandigheden, zoals humor, kunst, debat. Een beroep op de laatste drie excepties heeft geen zin als de uitlating onnodig grievend is.

Een ander element van de groepsbelediging is dat het moet gaan om een afgezonderde groep. Dat is de reden waarom het OM vrijspraak eist in de zaak Wilders. Uitlatingen over de Islam zijn geen uitlatingen over moslims als groep.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: