Help, de aardbeienteler verzuipt!

door GB op 09/05/2011

in Haagse vierkante kilometer, Rechtspraak

Heftige politieke conflicten zoeken niet zelden hun weg naar de Nebenbühne der Politik und Klagemauer der Burger: de rechter. Zo ook de Aardbeienoorlog tussen het kamp-Kamp en de rest van de politiek. Inzet van het conflict: aardbeientelers willen hun vaste Roemenen weer over laten komen voor de oogst. Maar minister Kamp wil eerst de laatste eigen werkeloze zien plukken alvorens Oost-Europeanen toe te laten. Het conflict heeft in hoog tempo een politiek profiel gekregen en Kamp kan tot zijn eigen genoegen weer bikkelharde standpunten op een stoicijns-technocratische manier verdedigen. Of het een gebrek aan voorbereiding van de journalisten is, blijft de vraag. Maar dat niemand zo succesvol wegkomt met een autoriteitsargument (‘Dat is onderzocht, mevrouw Polak, dat is echt waar.’) als Henk Kamp, is wel duidelijk.

Zou de rechter een bot waar een grommende minister zo tevreden aan kluift durven wegpakken?

Nee, dat durft de rechter niet. Althans, de belangenorganisaties die de Staat aanspraken, werden in een verkort vonnis niet ontvankelijk verklaard. Rechter Paris werkt nog aan een motivering, maar wilde al wel vast kwijt dat hij vond dat de belangenorganisaties geen eigen belang hadden. Hij verwees daarbij naar een arrest van de Hoge Raad uit juli vorig jaar, waarin de Hoge Raad een serie belangenorganisaties die klaagden over de 1000% legesverhoging voor verblijfsvergunningen de deur wees. De vreemdelingen konden zelf in bezwaar bij de bestuursrechter, en de belangenorganisaties moesten ze daar maar bij helpen. De civiele rechter liet de vraag naar de verbindendheid van de verhoging van de leges aan de bestuursrechter over.

Deze redenering vormt dus een rem op een van de meest makkelijke overstappen van het politieke naar het juridische forum. Een belangenclub die zijn achterban de gang naar bestuursrechter wil besparen kan pas bij de civiele rechter terecht wanneer hij ook een zogenaamd ‘eigen belang’ heeft. Asieladvocaten die procedeerden tegen de regeling om binnen 48 uur een besluit te nemen over een asielaanvraag hadden bijvoorbeeld een dergelijk ‘eigen belang’.  Zij procedeerden immers onder andere voor de hun eigen mogelijkheden om hun werk fatsoenlijk te kunnen doen.

De zaak kan mogelijk anders liggen als er wel een ingang bij de bestuursrechter denkbaar is, maar die route te bezwaarlijk is. Het Hof vond dat bijvoorbeeld in de zaak over de leges: inefficient voor de rechtspleging en sneu voor de betrokken vreemdeling om de vraag naar de verbindendheid van de regeling over de rug van een individueel besluit te moeten uitvechten. De Hoge Raad was harder, en vond van niet. De doctrine-Hammerstein strekt zich dus niet uit tot het binnenhengelen van ‘in de praktijk levende rechtsvragen’, als die ook bij de bestuursrechter kunnen worden beslecht.

Kennelijk vond Paris dat de aardbeientelers dus maar zelf naar de bestuursrechter moeten gaan. Daarbij vindt hij blijkbaar ook dat de laatste mogelijkheid om ontvankelijk te zijn bij de civiele rechter zich niet voordoet. De Hoge Raad stelde in het leges-arrest namelijk ook dat burgerlijke rechter mogelijk toch een taak heeft in ‘gevallen waarin een voorziening bij voorraad niet door de bestuursrechter kan worden getroffen’. Met al die rijpende aardbeien…

Ondertussen lijkt het er echter al op dat de Tweede Kamer Kamp tot de orde geroepen heeft. Een voorbeeld van een uitstekend gevoel voor verhoudingen bij de rechterlijke macht.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 JADB 09/05/2011 om 12:09

Vgl. het arrest Leenders/Ubbergen; HR 11-10-1996.

De lijn van de HR lijkt te zijn dat de civiele rechter bevoegd is om over een normaal gesproken bestuursrechtelijke kwestie te oordelen, wanneer van de eiser niet kan worden verwacht de bevoegdheid van de bestuursrechter uit te lokken of af te wachten. In het geval van de vreemdelingen (je tweede link) zou de bestuursrechter sowieso bevoegd worden, nu de vreemdelingen alle nog vergunningen zouden moeten aanvragen. Het ligt dan ook voor de hand om daarmee verband houdende kwesties alle door de bestuursrechter te laten beoordelen.

Reactie achterlaten

{ 3 trackbacks }

Vorige post:

Volgende post: